Cool jazz met postmoderne knipoog

Sound-Lee! Gehoord: 20-02 in Pompoen, Amsterdam
Edo Dijksterhuis, NRC 23-02-2002

Door zijn critici wordt saxofonist Lee Konitz intellectualistisch en bestudeerd genoemd. Zijn bewonderaars noemen hem een melodisch genie en innovatief improvisator. Waar beide partijen het over eens zijn is Konitz' status als belangrijkste saxofonist van de cool jazz. Ook menen zijn voor- en tegenstanders dat zijn bijdrage aan het jazzrepertoire nog steeds actuele waarde heeft.Dat Konitz inmiddels niet tot geschiedenis is gefossiliseerd, bleek afgelopen dinsdag uit het concert dat Sound-Lee! gaf in Pompoen.

Sound-Lee! houdt zich in hoofdzaak bezig met het vroege, voornamelijk jaren vijftig, repertoire van de altsaxofonist. Dit waren vooral emotioneel onderkoelde composities waarin de solist met boterzachte toon en mathematische precisie complexe improvisatieschemaís tegen het licht hield. Jorrit Dijkstra speelt de rol van Konitz overtuigend. In de beste Konitz-traditie bekijkt hij een thema van meerdere kanten en zoekt op eloquente wijze verschillende in- en uitgangen.

Dijkstra kronkelt zich langs weinig voor de hand liggende melodielijnen en overbrugt ongebruikelijke intervallen. Daar waar je een hoge noot verwacht komt plotseling een lage. Zonder dat dit overigens leidt tot een schokkend contrast in klankkleur; het blijft immers cool jazz. Maar Dijkstra doet meer dan knap imiteren. Hij mengt iets meer warmte in zijn geluid dan de vroegere Konitz gewend was te doen. Ook de scherpe kantjes en toonbuigingen van Dijkstra zijn geïmporteerd uit een later stadium of afkomstig uit zijn eigen vocabulaire.

De bijdrage van pianist Guus Janssen is helemaal eigenzinnig. Zijn ritmische blokakkoorden en wervelende loopjes passen naadloos en zonder wanklank in het historisch geheel maar zijn onmiskenbaar van nu.

Sound-Lee! speelt Konitz met een oog gericht op de bladmuziek en het andere op de geschiedenis. Zo wordt 'Marshmellow' van Warne Marsh gespeeld volgens het schema van 'Cherokee', een nummer dat Konitz ooit voorzag van een gedenkwaardige solo-uitvoering. Het nummer 'Ablution' krijgt zelfs een facelift doordat het in het schematische keurslijf van de evergreen 'All the things you are' wordt geduwd.

Maar het sterkst komt het muzikale commentaar van Sound-Lee! naar voren in Dijkstra's eigen compositie 'Peanut Blues'. Via minimale verschuivingen in tempo en klankkleur glijdt het kwartet over stilistische grenzen en voorziet het zijn Konitz-programma van een postmoderne knipoog.

Other reviews about Sound Lee!